Praviĺna!

Pravily pastanoŭki dužak §62

  1. U dužki biarucca ŭstaŭnyja slovy, spalučeńni sloŭ i skazy, jakija ab’jadnany z asnoŭnym skazam sensavaj suviaźziu i služać u jakaści zaŭvah, udakladnieńniaŭ i pad.
    Napryklad:

    U rukach u jaho vialikaja halka kamiakoŭ (buĺbianoj kašy) (K.Krapiva).
    Uziali my vudy, kacialok dlia juški, sačok (na ŭsiaki vypadak) i rušyli na rybalku (A.Jakimovič).
    My, dzieci, siadzieli na našym biarvieńni (baćka źbiraŭsia stavić novuju chatu i tamu navaziŭ užo mnoha liesu) i rabili sabie śvistuĺki z viarbovych prutkoŭ (Ja.Sipakoŭ).
    U jaho tady žyla zapavietnaja mara – stać liotčykam (kali nie ličyć taho, što adzin čas, niadaŭna, jon zachapliaŭsia hiealohijaj, kab znachodzić zatojenyja bahaćci) (I.Mieliež).

  2. U dužki biarucca slovy i spalučeńni sloŭ (razam z adpaviednym znakam prypynku), jakija vyražajuć reakcyju, adnosiny sluchačoŭ da čyjoj-niebudź pramovy, vykazvańnia, repliki.
    Napryklad:

    S t a r š y n ja. … Pažadajem ža jamu daliejšych pośpiechaŭ. (Burnyja apladyśmienty.)
    A n d r e j. … Da novaj sustrečy, siabry. (Apladyśmienty.)
    C i m o ch. … Tak mianie ašukali! (Śmiech.)
    H a n n a. … Chto nie dbaje, toj nie maje, liudcy maje! (Hučny śmiech.)
    B r y h a d z i r. … Takoje nie časta sustrakajecca. (Viasiolaje ažyŭlieńnie ŭ zalie.)
    A n i s i m. … Tamu kožny pavinien atrymać svaju doliu. (Vokličy: «Praviĺna!»)
    S a k r a t a r. Ci buduć pytańni da prysutnych? (Halasy: «Chopić!»)

  3. U dužki biarecca proźvišča aŭtara abo proźvišča aŭtara i krynica (nazva tvora), z jakoj pryvodzicca cytata.
    Napryklad:

    Kalia pasady lieśnikovaj ciahnuŭsia hožaju padkovaj stary, vysoki lies cianisty (Ja.Kolas. «Novaja ziamlia»).

  4. Paślia cytaty, niepasredna za jakoj u hetym ža radku ŭ dužkach źmiaščajecca spasylka na aŭtara abo na aŭtara i krynicu (h.zn. pierad adkryvaĺnaj dužkaj), zachoŭvajecca adpaviedny znak prypynku – pytaĺnik, kličnik abo šmatkrop’je.
    Napryklad:

    Epihrafam da pracy ŭziaty slovy: «A tam, nad Niomanam, plyvuć čaŭny ŭ prastory, tam śpievy kociacca ŭ niamuju daliačyń» (P.Trus. «List da siastry»).
    Pryhadalisia znajomyja radki: «Čym sustrela mianie maja vulica, jak ja vychodziŭ?» (A.Kuliašoŭ. «Ściah bryhady»).
    Niachaj dlia nas palietki rodziać, niachaj dlia nas sady ćvituć! (P.Pančanka).
    Nasustrač ciahniku vychodziać z-za ŭzhorka maladyja aliešyny, duby, chvoi… (P.Halavač).

  5. Kali ž spasylka na aŭtara ci na aŭtara i krynicu źmiaščajecca asobna ŭnizie pad tekstam, tady ŭ kancy tekstu (cytaty) stavicca kropka ci inšy adpaviedny znak prypynku (pytaĺnik, kličnik, šmatkrop’je) i spasylka ŭ dužki nie biarecca.
    Napryklad:

    Liubicie svaju ziamliu addana i da kanca. Inšaj nam nie dadziena, dyj nie treba.
    U. Karatkievič.
    …Maksim Bahdanovič pa pravu zaniaŭ pačesnaje miesca ŭ našaj maladoj paezii jak vysokatalienavity paet i majstra paetyčnaj formy. …Toje, što napisaŭ jon za svajo karotkaje žyćcio, stavić jaho ŭ pieršyja rady našych liepšych pieśniaroŭ.
    Jakub Kolas. «Vydatniejšy paet i krytyk».

  6. U dužki biarucca remarki aŭtara ŭ dramaturhičnym tvory.
    Napryklad:

    A l i ž b je t a (ubiahaje, trymajučy ŭ ruce klinok z tvarahom). Što heta ŭ vas tut parabilasia, maje milieńkija?
    P a ŭ l i n k a. Kabyla dziadźkava ŭciakla ci chto ŭkraŭ. (Idzie, sadzicca na ložak i šyje) (Ja.Kupala).

  7. Paślia ŭstaŭnoj kanstrukcyi (pierad zakryvaĺnaj dužkaj) stavicca pytaĺnik, kličnik abo šmatkrop’je, jakija patrabujucca kantekstam, a kropka nie stavicca.
    Napryklad:

    Byŭ uzhorak, tak jak bubien, alie Cit pasiejaŭ lubin, dyk (ci viery vy daście?), jak čarot, žytco raście (K.Krapiva).
    Źmitrok (dobry jon chlopiec!) čytaje roznuju litaraturu (V.Kavaĺ).
    I toĺki škola (ja adrazu ŭbačyŭ jaje i biespamylkova paznaŭ) stajala za harodami, bližej da liesu (I.Šamiakin).

Zapościć
Adpravić