Praviĺna!

Pravily pastanoŭki dvukrop’ja §60

  1. Dvukrop’je stavicca pierad pieraličeńniem adnarodnych člienaŭ, kali pierad imi jość abahuĺniaĺnaje slova (zajmieńnik, prysloŭje, nazoŭnik) abo slovy napryklad, a imienna.
    Napryklad:

    Naohul jaje [nastaŭnicu] liubili ŭsie: vučni, nastaŭniki, kalhaśniki (I. Šamiakin).
    Usie byli apranuty pa-śviatočnamu: čyścieńka i pryhoža (Ja.Kolas).
    Na pryhumieńni, poruč z sadam, pavieć z humnom stajala radam, a pad pavietkaju prylady: vazok, kaliosy, panarady, staryja sani, vosi, koly i vuĺliaŭ niekaĺki na pčoly… (Ja.Kolas).
    Na ŭrokach movy pravodziacca roznyja vidy rabot, napryklad: dyktanty, sačynieńni, pierakazy i inš.

  2. U aficyjnych papierach, dakumientach, u navukovych pracach, zredku ŭ mastackich tekstach dvukrop’je pierad adnarodnymi člienami stavicca i tady, kali pierad imi adsutničaje abahuĺniaĺnaje slova.
    Napryklad:

    Da zajavy prykladajucca: … .
    Na naradzie prysutničali: … .
    Vučylišča rychtuje: tokaraŭ, śliesaraŭ … .

  3. Dvukrop’je stavicca pierad pieraličeńniem adnarodnych aznačeńniaŭ, jakija vyražany prymietnikam abo nazoŭnikam ci zajmieńnikam i adnosiacca da pajaśniaĺnaha papiaredniaha nazoŭnika.
    Napryklad:

    Vialasia zvyčajnaja razmova znajomych liudziej u pieršyja chviliny sustrečy: pra nadvor’je, pra zdaroŭje, pra naviny.

  4. Kali adnarodnymi člienami z papiarednim abahuĺniaĺnym slovam skaz nie zakančvajecca, to pierad imi stavicca dvukrop’je, a paślia ich – praciažnik.
    Napryklad:

    Rybackaja snaść: sietka, nieratki, vudy – byla admyslovaja ŭ dziadźki Marcina (Ja.Kolas).
    Baćka prybraŭ z voza ŭsio: pluh, baranu, miaški z buĺbaj – i ŭvajšoŭ u chatu (M.Zarecki).

  5. Dvukrop’je stavicca pierad adnarodnymi člienami, jakija tlumačać, udakladniajuć značeńnie papiarednich sloŭ.
    Napryklad:

    Na skorym časie raničkoju Alieś u kiepskim byŭ nastroi: chadziŭ, burčaŭ, nie zmoŭčvaŭ mamie, usio dahary viarnuŭ nahami (Ja.Kolas).
    Jana ŭzialasia za rabotu: nabrala biaremia droŭ, uniesla ŭ chatu i, zapaliŭšy hazoŭku, stala klaści ich u pieč (K.Čorny).

  6. Dvukrop’je stavicca pamiž častkami biazzlučnikavaha skladanaha skaza, kali ŭ druhoj častcy raskryvajecca źmiest ci ŭkazvajecca pryčyna taho, pra što havorycca ŭ papiaredniaj častcy.
    Napryklad:

    Aŭhinia puskajecca na chitraść: jana kruta viernie svoj čovien napierarez Martynavamu čoŭnu (Ja.Kolas).
    Jana damahlasia svajho: stalovaja ŭžo krasavalasia žoŭtaj strachoju (P.Broŭka).
    Alie pahavaryć jamu tak i nie ŭdalosia: haspadynia zaprašala haściej za stol (Ja.Kolas).

  7. Dvukrop’je moža stavicca pamiž tryma častkami biazzlučnikavaha skladanaha skaza, u jakim kožnaja nastupnaja častka ŭ adnosinach da papiaredniaj abaznačaje pryčynu, vyražaje ŭdakladniaĺna-tlumačaĺnaje značeńnie i inš.
    Napryklad:

    Alie sprava tut nie ŭ časie byla: niedavierlivyja zalacincy druhoje mieli ŭ dumkach: kab nie prybraŭ časam hety instruktar i sad, i aharod, i sienakos (Ja.Kolas).
    Prašu: choć raz zadumajciesia, liudzi: na što my tracim liepšyja hady? (A.Bačyla).

  8. Dvukrop’je stavicca pamiž dźviuma častkami biazzlučnikavaha skladanaha skaza, pieršaja z jakich zakančvajecca dziejaslovami bačyć, hliadzieć, razhliedziecca, čuć, adčuć, adčuvać, zaŭvažyć, zrazumieć, viedać, vieryć, kazać, razumieć i inš., pry dapamozie jakich ukazvajecca, što daliej budzie iści paviedamlieńnie pra jaki-niebudź fakt, padzieju, z’javu i pad.
    Napryklad:

    [Zosia] zaŭvažyla: Janka ŭžo tam, za vušakom dźviarej (H.Dalidovič).
    Praz tuman razhliedzieŭsia ciapier ja: nad palianaj žoŭknie poŭny miesiac (M.Lužanin).
    Adnym slovam skazać, usie bačyli: jana i pryhožaja, i ŭdalaja (K.Čorny).
    Niachaj usio heta pieśnia nahadala, alie ja vieru: ustanie horad moj (M.Tank).
    Alieś zrazumieŭ: niervovaść Kastusia moža sapsavać spravu (U.Karatkievič).
    Praz vokny vidać: na ŭschodzie razharajecca ranica (M.Lupsiakoŭ).

  9. Dvukrop’je stavicca paślia skazaŭ abo sloŭ, jakija ŭvodziać u tekst prostuju movu.
    Napryklad:

    Lahodnieńka ŭmieje havaryć dzied Paval: «Nie chadzi ty, Ahatka, dalioka» (Ja.Kolas).
    Cicha šepčuć za parkanam dzieci: «Vuń novaja nastaŭnica idzie» (S.Hrachoŭski).
    Raja prapanavala: «Chlopcy, dziaŭčaty! Davajcie naviedajem Danilu Platonaviča!» (I.Šamiakin).

Zapościć
Adpravić