Praviĺna!

Pravily pastanoŭki kropki z koskaj §59

  1. Kropka z koskaj stavicca pamiž adnosna niezaliežnymi sastaŭnymi častkami skaza, jakija ab’jadnoŭvajucca ŭ adzin skladany skaz biez zlučnikaŭ, a sami častki razhornutyja i (abo) majuć svaje znaki prypynku.
    Napryklad:

    Čarniejecca sažaju viečar. Doždž b’jecca ab chvali raki; huliaje, hudzie nad joj viecier, zavodzić, što ŭ poli vaŭki (M.Bahdanovič).
    Ručaj zastaŭsia niedzie ŭbaku, homan jaho prycich; maćniej i vyraźniej stali šumieć jaliny; śviežy viecier skroź hojdaŭ vierchavinami; sonca schavalasia; zmarkatnielaje nieba ŭsio daliej i šyrej abkladvala chmara (V.Bykaŭ).
    Kropka z koskaj moža stavicca na styku častak biazzlučnikavaha skaza z adnosna niezaliežnymi častkami, kali pamiž imi znachodzicca pabočnaje slova. U hetym vypadku kropka z koskaj pakazvaje, da jakoj z častak adnosicca pabočnaje slova.
    Napryklad:
    Alie jakoje heta zaprašeńnie – adzin skaz u kancy, jak by miž inšym, dlia vietlivaści; moža, spadziavalasia, što jon nie advažycca pryjechać (I.Šamiakin).

  2. Kropka z koskaj stavicca pamiž častkami skladanaha skaza, jakija źviazvajucca pamiž saboj:
    dalučaĺnymi zlučnikami alie, toĺki, adnak, usio ž, tym nie mienš i inš., asabliva kali hetyja častki razhornutyja i (abo) majuć svaje znaki prypynku.
    Napryklad:

    Marozik krepić, liod taŭščeje, i rečka voĺnaja niamieje, da dna vadzica vymiarzaje i chodu, biednaja, nie maje, i ciesna tam joj, i niamila jaje chalodnaja mahila; alie darma: žyvuju silu nie zapratoryš ty ŭ mahilu, maroz biazžalasny i liuty! (Ja.Kolas).
    Hojdalasia ŭ cebry vada, ĺjučysia praz kraj, i tvaru svajho vyrazna razhliedzieć u vadzie Ahata nie mahla; toĺki bialieli ŭ vadzie ruki, i heta ciešyla jaje (K.Čorny);
    dalučaĺnymi zlučnikami i i dy (u značeńni «i») toĺki ŭ tym vypadku, kali jany ab’jadnoŭvajuć dźvie sastaŭnyja častki, jakija biez hetych zlučnikaŭ byli b samastojnymi skazami, raździelienymi kropkaj.
    Napryklad:
    Na joj [jalincy] valoskija arechi, a z pazaločanaj papierki hliadziać panadnyja cukierki; i boĺš na joj niama ničoha, dy chiba ž dzieciam treba mnoha? (Ja.Kolas).

  3. Pierad zlučnikam a kropka z koskaj stavicca toĺki ŭ tym vypadku, kali sastaŭnyja častki, jakija źviazvajucca hetym zlučnikam, razhornutyja i majuć svaje znaki prypynku.
    Napryklad:

    Jon nievysok, nie nadta jomak, dy karčavity i niaŭlomak, a volas maje ciomna-rusy, i zuchaŭskija jaho vusy ŭ mieru doŭhi, hustavaty, uhoru čuć kancy padniaty; a vočy šery, nievialički, hliadziać pryvietna, jak sunički, alie raptoŭna i adrazu nie rasčytaješ ich vyrazu… (Ja.Kolas).

  4. Kropka z koskaj stavicca pamiž raźvitymi adnarodnymi člienami, kali pry adnym z ich jość koski.
    Napryklad:

    Chlopiec źliohku zadryžaŭ i ŭziaŭ skrypku pasluchmiana; struny zvonkija naladziŭ, raz-druhi smyčkom pravioŭ i addaŭsia ŭvieś abladzie, čaram strunnych halasoŭ (Ja.Kolas).
    Ja vyjšaŭ na vulicu i adčuŭ, jak ściudzionaje maroznaje pavietra apalila mnie tvar; pačuŭ, jak zvonka rypić śnieh; ubačyŭ, jak haryć na soncy aśniežanaje polie… (A.Astapienka).
    Nataĺlia… to adkryvala sumku, to zakryvala; to zašpiĺvala na sabie koftačku, to, jak ad haračyni, rasšpiĺvala jaje (Ja.Skryhan).

  5. Kropka z koskaj stavicca pamiž razhornutymi dadanymi častkami skladanazaliežnaha skaza, padparadkavanymi adnoj i toj ža haloŭnaj, kali pamiž dadanymi niama zlučaĺnaha zlučnika, asabliva kali ŭ siaredzinie takich dadanych jość svaje dadanyja častki.
    Napryklad:

    Kali z-pad zavialych šypuliek pakazalisia i smačna zapachli spačatku malieńkija šera-sinija strumieńčyki dymu, a potym, vieĺmi chutka razrosšysia, vialikimi klubami paplyli nad buĺboŭnikam; kali, narešcie, praz hoĺlie prabilisia žvavyja i bielavatyja na ranku jazyki polymia, na ŭčastku niejak adrazu ŭsio źmianilasia (A.Kulakoŭski).
    Niahliedziačy na toje, što kryŭda raz-poraz zaharalasia ŭ dušy Klianoviča, jaho ciešyli pierśpiektyvy, što voś jon zojmiecca daśliedavańniem hliebaŭ; što budzie arhanizoŭvać sievazvaroty, adkryvać roznyja kursy; …što jon jedzie ŭ takuju voblaść, dzie jašče nie źvialasia miascovaja čyrvonaja paroda karoŭ, ab jakoj Klianovič daŭno dumaje; što hetuju parodu niaslušna zakinuli… (P.Piestrak).

  6. Kropka z koskaj stavicca pamiž hrupami adnosna niezaliežnych sastaŭnych častak biazzlučnikavaha skaza, a taksama pamiž hrupami dadanych častak, jakija adnosiacca da adnoj haloŭnaj.
    Napryklad:

    Ciomny bor, kusty, baloty, kučy loz i dubniaku, rečki, kupiny, čaroty, mora traŭ i chmyźniaku; mościk, zložany z biarvieńniaŭ, brod i hreblia kožny krok, na darozie rad kareńniaŭ, kryž, pachilieny nabok; pieralieski, lies, paliana, staraśviecki dub z žarlom, chvoja-vielič na kurhanie z čornym buslavym hniazdom; hraź, piaski, lužok zialiony, šum krynički z-pad karča, šeliest liściaŭ nieskančony, kryk u niebie krumkača; vierby, hruša-siracina, nizkarosly ciomny haj… (Ja.Kolas).

  7. Kropka z koskaj stavicca ŭ kancy rubryk pieraličeńnia, kali jany nie z’jaŭliajucca samastojnymi skazami, alie dastatkova razhornutyja i (abo) majuć svaje znaki prypynku.
    Napryklad:

    Pavodlie papiarednich danych, ruch usich troch spadarožnikaŭ adbyvajecca pa bliźkich arbitach z pačatkovymi paramietrami:
    pieryjad abaračeńnia 95,2 minuty;
    maksimaĺnaja adliehlaść ad pavierchni Ziamli (u apahiei) 876 kilamietraŭ;
    minimaĺnaja (u pieryhiei) 210 kilamietraŭ;
    vuhal nachilu arbit da ploskaści ekvatara 56 hradusaŭ 10 minut.

Zapościć
Adpravić