Praviĺna!

Koska pry slovach i spalučeńniach sloŭ, jakija ŭdakladniajuć abo abmiažoŭvajuć značeńnie inšych sloŭ u skazie §51

  1. Koskami vydzialiajucca akaličnaści, vyražanyja slovami i spalučeńniami sloŭ sa značeńniem miesca, času, sposabu dziejańnia i inš., jakija stajać pobač i ŭdakladniajuć, kankretyzujuć ci ŭzmaćniajuć sens papiarednich sloŭ, što majuć boĺš šyrokaje značeńnie.
    Napryklad:

    Tut, na vysokaj i davoli prastornaj pliacoŭcy, i znajšlo sabie cichi prypynak sialo Vierchań (Ja.Kolas).
    Za dvarom, na biarozach, byla pasieka – boĺš za dziasiatak lipavych vuĺliaŭ (M.Lupsiakoŭ).
    Adtuĺ, niedzie z-za ŭzhorka, danosilisia nievyraznyja, jak by pryhlušanyja, huki (K.Krapiva).
    A bylo heta tydzień tamu, u niadzieliu, pad viečar (Ja.Bryĺ).

  2. Kali druhaja akaličnaść maje boĺš šyrokaje značeńnie, čym papiaredniaja, to jana nie ŭdakladniaje, a toĺki pajaśniaje papiaredniuju i koskami nie vydzialiajecca.
    Napryklad:

    Zusim inakš išlo žyćcio ŭ saśniaku za horadam, dzie byŭ štab frontu (I.Mieliež).
    Jašče zranku na druhi dzień pa vioscy panieslasia čutka pra heta zdareńnie.

  3. Kali druhaja akaličnaść u adnosinach da papiaredniaj maje boĺš vuzkaje značeńnie, alie pa sensie i intanacyjna nie vydzialiajecca, to pamiž imi koska nie stavicca.
    Napryklad:

    A tam za vozieram, jak strunka, praliehla roŭnieńka čyhunka (Ja.Kolas).
    Na balocie paabapal darohi raśli kusty lazy i aliešniku (Ja.Kolas).
    Dzialili lužok najčaściej u niadzieliu pad viečar (Ja.Bryĺ).

  4. Kali ŭ skazie stajać pobač adna za adnoj try i boĺš akaličnaści, z jakich nastupnaja ŭdakladniaje papiaredniuju, alie apošniaja nie maje ŭdakladniaĺnaha značeńnia, to paślia jaje koska nie stavicca.
    Napryklad:

    Tam, na ŭźlieśsi, na vysokim drevie z razhalistaj kronaj u hniaździe ščabiatali ptušaniaty.

  5. U tvorach mastackaj litaratury i ŭ pieryjadyčnym druku pry vydzialieńni ŭdakladniaĺnych akaličnaściej z uzmaćniaĺnym značeńniem časam užyvajecca praciažnik.
    Napryklad:

    Strely čutny toĺki niedzie dalioka – u liesie (Ja.Skryhan).

  6. Koskami vydzialiajucca akaličnaści, vyražanyja slovami i spalučeńniami sloŭ, jakija ŭdakladniajuć, padkreślivajuć značeńnie papiaredniaha prymietnika, zajmieńnika i inš.
    Napryklad:

    Z jasnaha, biez adzinaj chmurynki, hlybokaha nieba rossypam zorak śviaciŭ poŭny miesiačyk (I.Šamiakin).
    Krychu daliej stajala nievialikaja, chat na dziesiać, viosačka (
    Ja.Sipakoŭ).
    Chvalistyja, doŭhija, liedź nie ŭ pojas, valasy… byli niezvyčajnaha, popieĺnaha kolieru (T.Bondar).

  7. Koskami vydzialiajucca spalučeńni sloŭ i asobnyja slovy, jakija ŭdakladniajuć abo abmiažoŭvajuć, vydzialiajuć ci ŭzmaćniajuć sens papiarednich ci nastupnych sloŭ, dalučajučysia da ich niepasredna abo pry dapamozie vyrazaŭ u tym liku, u tym liku i, aprača (aproč), akramia, amaĺ, za vykliučeńniem, haloŭnym čynam, pa proźviščy (pa mianušcy i inš.), heta značyć, tak zvany, abo, ci (u značeńni «heta značyć»), asabliva, navat, napryklad, jak, u pryvatnaści, i ŭ pryvatnaści, i prytym i inš.
    Napryklad:

    Usie paliešuki, u tym liku i starasta, pisać nie ŭmieli (Ja.Kolas).
    Vada ŭ Niomanie, navat kalia bieraha, nie idzie, zdajecca, a biažyć (Ja.Bryĺ).
    Usie ptuški, i navat niepasiedlivyja kryklivyja vierab’i, schavalisia ad navaĺnicy (Ja.Maŭr).
    Dobra pamahaje padbiel suproć padahry, ci, jak ciapier kažuć, adkladańnia soli (V.Voĺski).

  8. Kali spalučeńni sloŭ z aprača, akramia i inšymi majuć pry sabie ŭzmaćniaĺnuju čaścicu i, to jany zvyčajna koskami nie vydzialiajucca.
    Napryklad:

    Pabyvaŭ lia krynicy niechta i akramia nas.

Zapościć
Adpravić