Praviĺna!

Pravily pastanoŭki kličnika §44

  1. Kličnik stavicca ŭ kancy prostaha i skladanaha skazaŭ, jakija vymaŭliajucca z kličnaj intanacyjaj.
    Napryklad:

    Ech, i pryvabnyja stajać lietnija dziańki! (I.Navumienka).
    Što za dziaŭčyna! Što za natura! (Ja.Kolas).
    Jak chacieŭ by ja pa paliach prajści i ŭpicca ich pacham, rosami, pahliadzieć, zirnuć, jak žyty rastuć, jak kalosiki nalivajucca! (Ja.Kolas).
    Cyc! Nie śmieć kazać mianušku, a to źnimu na vas papružku! (Ja.Kolas).
    «Ruki ŭhoru!» – hrymnuŭ tut dziadźka Miron… (M.Lyńkoŭ).
    Jon nie služka tut boĺš – kvita! (Ja.Kolas).

    Kali častki skladanaha skaza z’jaŭliajucca kličnymi, to jany raździaliajucca koskaj abo inšym znakam prypynku, a ŭ kancy skaza stavicca kličnik.
    Napryklad:
    Jakija znajomyja nazvy i slovy, jakaja cudoŭnaja rodnaja mova! (P.Pančanka).
    Ty pasluchaj, Apanas, što za holas, što za bas! (Ja.Kolas).
    Paraŭn.: Koĺki charastva i čaroŭnaha pryvabu ŭ sinich daliachŬ Koĺki novych maliunkaŭ, śviežych matyvaŭ i tajemnych zdareńniaŭ abiacajuć jany vačam i sercu padarožnaha! (Ja.Kolas).
    Jak chitra, mudra zbudavana! Jak čysta, choraša prybrana! (Ja.Kolas).

  2. Kličnik stavicca paślia zvarotkaŭ, jakija stajać u pačatku abo ŭ kancy skaza, paślia vykličnikaŭ i hukapierajmańniaŭ, što stajać u pačatku, u siaredzinie ci ŭ kancy skaza, kali hetyja slovy vymaŭliajucca z kličnaj intanacyjaj.
    Napryklad:

    Pilipčyk! Niasi z istopki, što tam jość u nas. Liudziam čas daŭno śniedać (M.Lyńkoŭ).
    Ja pomniu lietnija časiny i vas, hrybnyja baraviny! (Ja.Kolas).
    – Hu-hu! – štoś huknie, sadryhniecca, bach-bach! – na huk toj adzaviecca i až pa liesie pojdzie recham… (Ja.Kolas).
    Tam ryba – oho-ho! (Ja.Maŭr).

  3. Kličnik stavicca ŭ kancy sloŭ i skazaŭ, jakimi emacyjanaĺna pieradajucca pryvitańni, raźvitańni, vinšavańni, pažadańni, zakliki i inš.
    Napryklad:

    – Dzień dobry!
    – Dzień dobry! Siadaj, čalavieča!
    (A.Kuliašoŭ).
    – Dobry dzień vam! – skazala, uśmichajučysia ad niečakanaści i ździŭlieńnia, Viera Symonaŭna (B.Sačanka).
    Usim narodam – mir i ščaście! (A.Astrejka).
    Dobraj nočy!
    Slava pracaŭnikam-chliebarobam!
    Z Novym hodam! Z novym ščaściem!
    Zdaroŭja vam i pośpiechaŭ!

  4. Kličnik moža stavicca paślia «nazoŭnaj temy» («nazoŭnaha ŭjaŭlieńnia»).
    Napryklad:

    Muroh! Dy što za travica! I šoŭk u joj miakki i lion, i viečnaja naša krynica z hajučaj žyvicaj-vadzicaj ad baćkaŭskich, dziedaŭskich dzion! (Ja.Kolas).
    Radzima, Radzima! Ziamlia maich prodkaŭ, havorka piavučaja, pieśnia-duša! Ściskalasia serca ad boliu salodkaha, ad horkaj liubovi, paznanaj śpiarša (A.Zvonak).

  5. Kličnik moža stavicca ŭ dužkach dlia vyražeńnia emacyjanaĺnych adnosin da źmiestu vykazvańnia.
    Napryklad:

    Pryjšoŭ adtuĺ [z redakcyi] list. A ŭ im, jak zvyčajna, pisalasia: «… vidać, vy (!) upieršyniu ŭzialisia za piaro…» (V.Zujonak).
    Scena (dadatkovaja), jakaja padviešana (!) nad zvyčajnaj scenaj, važyć znoŭ ža ni mnoha ni mala – sorak piać ton… (A.Vasilievič).

Zapościć
Adpravić