Praviĺna!

Pravily pastanoŭki kropki §42

  1. Kropka stavicca ŭ kancy zakončanaha apaviadaĺnaha skaza:

    Viečar byŭ ciomny i cichi. Pobač z čyhunkaj stajaŭ vysoki stary lies, tajemny, panury i važny. Na stancyi šumieŭ paravoz tavarnaha ciahnika, šumieŭ cicha i roŭna, jak by bajučysia parušyć spakoj hetaha liesu. Zamaŭkajuć ptušynyja zvonkija śpievy, kali vosień prychodzić u kraj naš liasny. Poźniaja noč. Cišynia.

  2. Kali ŭ kancy apaviadaĺnaha skaza ŭ dužkach ukazvajecca aŭtar abo dajecca pašpartyzacyja, to kropka stavicca paślia dužak:

    Žniei śpiavajuć u poli, žyta hustoje žnučy (M.Tank).
    Hościa, maladaja dziaŭčyna, siadziela ŭ pakoi i cicha razmaŭliala z maci (U.Karatkievič).
    Vydatny paet i krytyk Maksim Bahdanovič vylučaŭsia hlybokaj i šyrokaj adukacyjaj, tonkim razumieńniem paezii (LiM).

  3. Paślia sloŭ i skazaŭ, jakija z’jaŭliajucca zahaloŭkami da tekstaŭ, papier roznaha pryznačeńnia, a taksama knih, karcin, fiĺmaŭ i inšych tvoraŭ, paślia nadpisaŭ na šyĺdach kropka nie stavicca. Kali ž zahalovak, nazva abo nadpis skladajucca z dvuch abo niekaĺkich skazaŭ, to kropka paślia apošniaha skaza nie stavicca:

    Restaran «Ruža». Siamiejnyja abiedy

  4. Kropkaj zvyčajna addzialiajecca «nazoŭny temy» – nazva pradmieta, asoby ci z’javy, pra jakuju budzie iści havorka ŭ nastupnym tekście.
    Napryklad:

    Pichty. Vynoślivyja, honkija, strojnyja. Jany, jak hromaadvody, tyrčać z tajhi. Biez sukoŭ, adny holyja stvaly. Toĺki na samaj makavinie dzie-nidzie redzieńkija karocieńkija lapki (Ja.Sipakoŭ).
    Dzied Mironavič. Z-za jaho i zapisvaju heta. Dzied – u kapieliušy, z sacharom u ruce. A barada… raskošnaja, jak u praroka (Ja.Bryĺ).

  5. Kropka stavicca ŭ kancy pabudžaĺnych skazaŭ, kali prośba ci pažadańnie vykazany spakojnym tonam, biez kličnaj intanacyi.
    Napryklad:

    Nikoli nie spyniajciesia na paŭdarozie (Ja.Kolas).
    Nie šumicie, vierby, lia majho akna (P.Broŭka).
    Biarycie, dzieci, košyki, pajedziem my na pošuki tuhich baravikoŭ (P.Pančanka).
    Nie chitruj, Aŭsiejeŭ. Tut tabie nie kirmaš – tarhavacca. Tabie zahadana, ty i vykonvaj (V.Bykaŭ).

  6. Kropka stavicca ŭ kancy skladanych skazaŭ z uskosnym pytańniem.
    Napryklad:

    Piatro padyšoŭ i spytaŭ u šafiora, ci možna pad’jechać (I.Šamiakin).
    Dzied Talaš i Martyn Ryĺ stali raicca ab tym, što rabić daliej i kudy iści (Ja.Kolas).
    Michalka i nie staraŭsia daznacca, dzie byvaje jaho haspadar (K.Čorny).

  7. Kropka stavicca paślia śćviardžaĺnych ci admoŭnych sloŭ-skazaŭ tak, nie i ich sinonimaŭ (aha, alie, ehie, nu, dobra i inš.) pry adsutnaści kličnaj abo pytaĺnaj intanacyi.
    Napryklad:

    «U biblijateku źbirajeciesia?» – «Tak».
    «A vy, ulasna kažučy, chto? Inžynier?» – «Nie. Nastaŭnica» (I.Šamiakin).
    «Ty mianie sluchaješ?» – «Aha» (Ja.Kolas).

  8. Kropka stavicca pierad zlučnikami i, dy, a, alie, adnak i inš., kali jany źviazvajuć pamiž saboj samastojnyja skazy.
    Napryklad:

    Labanovič borździeńka kinuŭsia da fortki. Alie tam bylo ŭsio cicha (Ja.Kolas).
    Saŭčanka dazvoliŭ raźlikam dobra adaspacca. Dy na choladzie, u syrych nišach, nie nadta śpicca (I.Šamiakin).

  9. Kropkaj addzialiajucca asobnyja častki vykazvańnia pry parceliacyi.
    Napryklad:

    Liudzi zmahajucca i pieramahajuć. Vajnu. Strach. Holad. Despatyzm, tupaść… (I.Šamiakin).
    «Tady budzie mir. I ščaście. I žyćcio», – skazaŭ ja nie biez niekatoraha pafasu (V.Bykaŭ).

  10. Kropka stavicca ŭ kancy rubryk pieraličeńnia, kali hetyja rubryki z’jaŭliajucca samastojnymi skazami. Paśliadoŭnaść punktaŭ paznačajecca ličbami z kropkaj.
    Napryklad:

    U pastanovie byli zapisany čatyry punkty:
    1. Arhanizavać sajuz nastaŭnikaŭ na padstavie pastanovy schodu ad 9 lipienia 1906 hoda.
    2. Sajuz stavić sabie asnoŭnaj metaj – vieści baraćbu z samadziaržaŭnym ladam šliacham prapahandy idei revaliucyi siarod nasieĺnictva i raspaŭsiudžańnia revaliucyjnaj litaratury. Kožnamu člienu arhanizavanaha nastaŭnickaha sajuza stavicca ŭ abaviazak – stvareńnie na miescach revaliucyjnych jačejek z metaj pryciahnieńnia najboĺšaj koĺkaści člienaŭ u sajuz nastaŭnikaŭ.
    3. Arhanizavanamu nastaŭnickamu sajuzu dalučycca da Usierasijskaha sajuza nastaŭnikaŭ i ŭvajści z im u ciesnyja znosiny.
    4. Dlia viadzieńnia spraŭ sajuza vybirajecca biuro ŭ skladzie 3-ch asob: Sadoviča, Rajskaha i Tukaly
    (Ja.Kolas).

  11. Kropka stavicca paślia ŭmoŭnych hrafičnych skaračeńniaŭ (akramia standartnych skaročanych abaznačeńniaŭ mietryčnych mier): h. Minsk; v. Liebiadziniec; h. Kapyĺ Minskaj vobl.; alie: 100 h, 5 sm, 3 siek i inš.
    Kali ŭmoŭnym hrafičnym skaračeńniem zakančvajecca skaz, to ŭ kancy skaza druhaja kropka nie stavicca.
    Napryklad:

    Isnujuć indukcyjnaja eliektryčnaja zvarka (tokami vysokaj častaty), zvarka eliektronnym promniem i inš.

  12. Kropkaj addzialiajucca nazvy dziejučych asob u dramaturhičnych tvorach, kali hetyja imiony zapisvajucca ŭ adnym radku z replikaj.
    Napryklad:

    Č a r n a v u s. Moža, ja zanadta rezka vystupiŭ. Treba budzie pahavaryć z im.
    V je r a. Ja liču, što vy vieĺmi dobra vystupili, i niama čaho vam prabačeńnia prasić (K.Krapiva).

  13. Kropka stavicca ŭ spasylkach (u tym liku i padradkovych) pry ŭkazańni na krynicu cytaty paślia proźvišča aŭtara, kali ŭślied za im idzie nazva tvora hetaha aŭtara.
    Napryklad:

    Bylo lieta, samaja zialionaja para jaho (I.Mieliež. «Podych navaĺnicy»).
    Tvarec movy – narod. Zadača ž piśmieńnika – u farmiravańni, adbory liepšaha, u pryviadzieńni movy da litaraturnych norm. Jak bačym, zadača niemalaja. My pavinny mieć movu pryhožuju, hučnuju, prostuju, alie hnutkuju i vyraznuju (Ja.Kolas. «Raźvivać i ŭzbahačać litaraturnuju movu»).

Zapościć
Adpravić